Potrzebujesz porady lekarskiej?
Zadaj pytanie w poniższym formularzu.

Podaj imię (nick):
Wpisz treść swojego pytania

Poltyka prywatności

Ochrona zdrowia

Narodowy Program Zdrowia

Narodowy Program Zdrowia uwzględnia główne kierunki polityki zdrowotnej i stwarza szansę na skuteczniejszą realizację zadań związanych ze zdrowiem społeczeństwa. Podstawowym warunkiem osiągnięcia celów NPZ jest włączenie się do ich realizacji organów administracji rządowej, organizacji pozarządowych, a przede wszystkim samorządów, społeczności lokalnych i samych obywateli.

W 1990 r. w odpowiedzi na strategię Światowej Organizacji Zdrowia Zdrowie dla wszystkich w roku 2000 opracowano Narodowy Program Zdrowia (NPZ). Była to pierwsza próba zjednoczenia wysiłków różnych organów administracji rządowej, organizacji pozarządowych oraz społeczności lokalnych w celu ochrony, utrzymania i poprawy zdrowia Polaków. Zmiany polityczne, ekonomiczne i społeczne niosły za sobą nie tylko nowe wyzwania i możliwości, lecz także zagrożenia dla zdrowia wielu grup społecznych. W związku z tym zmodyfikowano Narodowy Program Zdrowia kolejno w 1993 r. i 1996 r. W 2002 r. i 2006 r. powstały dokumenty strategiczne mające na celu harmonijny rozwój regionalny i skuteczną absorpcję środków wspólnotowych. W czerwcu 2005 r. Rada Ministrów przyjęła przygotowaną przez Ministerstwo Zdrowia Strategię Rozwoju Ochrony Zdrowia w Polsce na lata 2007 – 2013, której integralną częścią jest Narodowy Program Zdrowia przygotowany na lata 2007 – 2015.

Obecna, czwarta wersja Narodowego Programu Zdrowiana lata 2007  – 2015 nawiązuje do:

Światowej Deklaracji Zdrowia, Strategii Zdrowie 21 – zdrowie dla wszystkich w XXI wieku, założeń programu Unii Europejskiej w dziedzinie zdrowia publicznego, nowej strategii zdrowia publicznego zaproponowanej przez Komisję Europejską wyrażonej w wystąpieniach programowych komisarzy ds. zdrowia i konsumentów UE: Davida Byrne'a i Markosa Kyprianou, projektu Decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej wspólnotowy program w dziedzinie zdrowia na lata 2007 – 2013.

U podstaw koncepcji Narodowego Programu Zdrowia leżą definicja zawarta w konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która określa zdrowie jako: „stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby lub niepełnosprawności” oraz przyjęte międzynarodowe ustalenia, że: „zdrowie jest podstawowym prawem każdego człowieka oraz bogactwem społeczeństwa”.

 

Choroby rzadkie

Choroby rzadkie to bardzo rzadko występujące schorzenia uwarunkowane najczęściej genetycznie, o przewlekłym i często ciężkim przebiegu, w około połowie ujawniają się w wieku dziecięcym. Ze względu na rzadkość występowania, trudności w rozpoznawaniu i brak świadomości społecznej, wiedza o tych chorobach była dotychczas niewielka. 

Dotychczas wykryto ponad sześć tysięcy rzadkich chorób, a nowe choroby są regularnie opisywane w literaturze medycznej. Cierpi na nie od 6% do 8% populacji. W ślad za definicją chorób rzadkich zalecaną w Unii Europejskiej schorzenie uznaje się w Polsce za chorobę rzadką, jeśli dotyka ona nie więcej niż 5 na 10.000 osób. Uwzględniając polskie dane demograficzne* okazuje się, że na choroby rzadkie w Polsce cierpi od 2,3-3 mln osób.

 

Choroby cywilizacyjne

Choroby cywilizacyjne to jeden z największych problemów zdrowotnych państw wysoko rozwiniętych i krajów szybko rozwijających się, w tym Polski.

Zjawiska, które mają decydujący wpływ na wzrost zachorowań na choroby cywilizacyjne, to:

  • postęp technologiczny;
  • negatywne skutki zanieczyszczenia środowiska naturalnego, coraz bardziej odczuwalne dla zwykłego człowieka.

Do chorób cywilizacyjnych zalicza się m.in. cukrzycę, nadwagę, otyłość, choroby układu krążenia i nowotwory. Rozwojowi tych chorób sprzyjają:

  • siedzący tryb życia;
  • całkowity brak aktywności fizycznej;
  • ograniczenie ćwiczeń do minimum;
  • dieta bogata w produkty wysokotłuszczowe i zawierająca zbyt dużą ilość cukrów;
  • palenie tytoniu;
  • nadużywanie alkoholu;
  • stres.

Istotne zagadnienia dotyczące chorób cywilizacyjnych dotyczą także profilaktyki i edukacji społeczeństwa w zakresie unikania czynników ryzyka, wykonywania systematycznych badań i szybkiego reagowania w przypadku wystąpienia niepokojących objawów choroby.

Choroby cywilizacyjne, które stwarzają największe zagrożenie dla zdrowia, to:

  • cukrzyca;
  • nadwaga;
  • otyłość.

Minister zdrowia od kilku lat inicjuje i wdraża szereg programów zdrowotnych zajmujących się poprawą leczenia osób dotkniętych chorobami związanymi (pośrednio i bezpośrednio) z negatywnymi skutkami rozwoju cywilizacji. W ramach tych programów wprowadzane są nowe metody terapii, prowadzone są akcje profilaktyczno-edukacyjne oraz badania naukowe pozwalające dogłębnie poznać nowe, niepokojące zjawiska wśród osób należących do grup ryzyka.

 

Promocja zdrowia

Według Karty Ottawskiej promocja zdrowia umożliwia ludziom zwiększenie kontroli nad swoim zdrowiem i jego poprawę przez podejmowanie decyzji sprzyjających zdrowiu, kształtowanie potrzeb i kompetencji do rozwiązywania problemów zdrowotnych oraz zwiększanie potencjału zdrowia. Promocję zdrowia określa się także jako sztukę interwencji w systemy społeczne i dążenie, aby rozwijały się one w kierunku zdrowych środowisk.

Obecnie w krajach rozwiniętych zasadniczym celem zdrowia publicznego jest zapobieganie przedwczesnym zachorowaniom na tzw. choroby cywilizacyjne, czyli: choroby układu krążenia i nowotwory, urazy i wypadki, przewlekłe obturacyjne zmiany w układzie oddechowym, epidemie otyłości i cukrzycy, a także choroby zakaźne, w szczególności HIV/AIDS czy gruźlicę, które nadal powodują większość przedwczesnych zgonów i zagrażają jakości życia ludzi.

 

Współpraca międzynarodowa

Misją Ministerstwa jest prezentowanie spójnego, odpowiednio uzgodnionego i uzasadnionego stanowiska Polski w obszarze zdrowia na wszystkich forach międzynarodowych. Współpraca międzynarodowa obejmuje sprawy członkostwa Polski w Unii Europejskiej, innych organizacjach międzynarodowych (Organizacji Narodów Zjednoczonych – w tym Światowej Organizacji Zdrowia; Radzie Europy; Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), współpracę dwustronną z poszczególnymi państwami oraz współpracę rozwojową. Misja ta jest realizowana na podstawie planów współpracy z zagranicą – wieloletnich i rocznych.

 

Współpraca z UE

Ministerstwo Zdrowia realizuje zadania wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Przedstawiciele Ministerstwa na szczeblach ministerialnym i eksperckim aktywnie uczestniczą w pracach instytucji unijnych, m.in. w grupach roboczych Rady Unii Europejskiej (ds. Zdrowia Publicznego, ds. Produktów Farmaceutycznych i Wyrobów Medycznych oraz ds. Środków Spożywczych), Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego. Zadaniem resortu jest wypracowywanie, we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, innymi ministerstwami i urzędami centralnymi oraz Stałym Przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej przy UE, wspólnego stanowiska w obszarze zdrowia, które następnie jest prezentowane na forum unijnym. Celem tych działań jest wynegocjowanie najbardziej korzystnych dla Polski rozwiązań prawnych w dziedzinie zdrowia. Resort koordynuje również prace, które dążą do dostosowania polityk w obszarze zdrowia do zobowiązań wynikających z wymogów członkostwa w Unii Europejskiej. W ramach współpracy z UE powstaje szereg aktów prawnych, strategii oraz programów w zakresie ochrony zdrowia, profilaktyki i zwalczania chorób.